Sözlük4 dk okumaGüncellendi
NPS nedir? Net tavsiye skoru nasıl hesaplanır?
Net tavsiye skorunu yanıt gruplarıyla hesapla; NPS ile memnuniyet ve satış farkını ayır, anket kapsamı, katılım ve geri bildirimi birlikte değerlendir.
İçindekiler
NPS nasıl çalışır?
NPS (Net Promoter Score), müşterinin bir işletmeyi tavsiye etme eğilimine ilişkin soruya verdiği yanıtları özetleyen skordur. Soru sıfırdan ona uzanan ölçekle yanıtlanır. Puanların ortalaması alınmaz; belirli yanıt gruplarının yüzdeleri kullanılır. Bu nedenle ürün yıldız puanı hesabıyla karıştırılmamalıdır.
Bain’in NPS ölçüm açıklaması, 9–10 puan verenleri destekleyen, 0–6 verenleri eleştiren grupta değerlendirir. Skor, destekleyenlerin yüzdesinden eleştirenlerin yüzdesinin çıkarılmasıyla bulunur. 7–8 puan verenler çıkarma işleminin iki tarafına girmez, fakat toplam yanıt sayısına dahildir.
Sonuç eksi 100 ile artı 100 arasında bir skor olarak ifade edilebilir. Raporlarken yüzde ile skor ayrımını belirtmek gerekir. Örneğin destekleyenlerin oranı ayrı bir yüzde, bu orandan diğer grubun çıkarılması ayrı sonuçtur. Soru, hedef grup ve geçerli yanıt koşulu raporun yanında bulunmalıdır.
E-ticarette nerede kullanılır?
Mağaza deneyimi veya belirli müşteri ilişkisinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Anketin ne zaman ve kime gönderildiği sonucu etkiler. Sipariş oluşturduktan hemen sonra verilen yanıtla ürün kullanımı sonrasındaki yanıt farklı deneyim aşamalarını kapsar. Aynı isim altında kıyaslamadan önce kapsamın uyumlu olduğunu kontrol et.
Skorun yanında açık geri bildirim toplamak nedenleri araştırmaya yardımcı olabilir. Müşteri teslimattan, destekten veya ürün beklentisinden söz edebilir. Tek sayı bu nedenlerden hangisinin baskın olduğunu göstermez. Geri bildirimi sınıflandırırken müşterinin görüşünü olumlu hale getirecek biçimde değiştirme.
Yanıt verenlerle bütün müşterileri eşit kapsamda kabul etme. Ankete katılım davranışı farklı olabilir; bazı deneyimler daha çok yanıt üretmiş olabilir. Kaç kişiye ulaşıldığını ve kaç geçerli yanıt bulunduğunu raporla. Kapsamı belirsiz küçük bir grubun skorunu bütün mağazanın kesin performansı gibi sunma.
Örnek skor hesabı
Tamamen kurgusal bir ankette 100 geçerli yanıt olsun. Bunların 60’ı 9–10, 20’si 7–8 ve 20’si 0–6 puan aralığında yer alsın. Destekleyenlerin payı yüzde 60, eleştirenlerin payı yüzde 20 olur. NPS 60 − 20 = 40 olarak hesaplanır.
Bu örnek bir sektör ortalaması veya başarı eşiği değildir. Hesap yöntemini açıklamak için hazırlanmıştır. Ortadaki 20 yanıt toplamdan çıkarılsaydı payda değişir ve skor yanlış hesaplanırdı. Bütün geçerli yanıtların hangi koşulla dahil edildiğini açıkça belirt.
Anketi farklı bir tarihte yalnızca sadık müşterilere göndermek aynı karşılaştırma değildir. Skorun değişmesi soru veya örneklem kapsamından da kaynaklanabilir. Müşteri segmentasyonunu kullanıyorsan her grubun tanımını ve yanıt sayısını görünür tut. Grupları birleştirirken aynı kişinin birkaç kez sayılmadığını kontrol et.
Sık karıştırılan kavramlar
Müşteri memnuniyetini belirli deneyim için doğrudan soran ölçekler NPS ile aynı ölçü değildir. Tavsiye etme eğilimiyle son destek görüşmesinden memnun kalmak farklı sorulardır. Her metriğin sorusunu ve ölçeğini belirt. Puanlar benzer göründüğü için birbirlerinin ortalamasını alma veya aynı hedef altında toplama.
Ürün yıldız puanı, belirli ürün değerlendirmesini özetleyebilir. AggregateRating bu tür değerlendirme verisini tanımlayan yapıdır. NPS’yi ürünün beş üzerinden yıldız ortalamasına otomatik dönüştürme. Farklı ölçek ve soru, farklı anlam üretir; bu dönüşüm arama verisi için de doğru ürün değerlendirmesi oluşturmaz.
Tekrar satın alma oranı, kayıtlı alışveriş davranışını inceler. NPS anket yanıtını ölçer. Tavsiye etmeye yüksek puan veren kişi mutlaka yeniden alışveriş yapacak diye sonuç çıkarma. LTV ve gerçek sipariş verisi ayrı değerlendirilmelidir.
Nasıl uygulanır ve değerlendirilir?
Önce hangi deneyimi ve müşteri grubunu inceleyeceğini seç. Soruyu, yanıt ölçeğini ve gönderim zamanını tutarlı tut. Test veya mükerrer yanıtların nasıl ele alınacağını yaz. Anket akışını kişisel bilgilerin gereksiz yayınlanmasına yol açmadan tasarla; katılımı satın alma için zorunlu engel haline getirme.
Ardından yanıt sayısı, katılım kapsamı ve grupların dağılımını raporla. Skorun yanında açık geri bildirimlerdeki tekrar eden konuları incele. Ürün bilgisi sorunları için yorumların dönüşüm etkisi rehberini okuyabilirsin. Anket görüşünü gerçek ürün yorumu veya kesin sipariş sonucu gibi kullanma.
Bir iyileştirmeden sonra skorla birlikte operasyon ve alışveriş verisine bak. Fiyat, teslimat veya müşteri grubunun değişmesi sonucu etkileyebilir. Sadece yükselen skoru seçerek bütün deneyimin iyileştiğini iddia etme. NPS’yi sorunları araştırmak ve müşteri geri bildirimini izlemek için kullan; sabit satış artışı veya kusursuz bağlılık garantisi olarak sunma.
Anket sonuçlarını hazırlarken yanıtın hangi tarihte alındığını da kaydet. Sonradan değişen müşteri durumu, eski yanıtın hangi deneyime ait olduğunu açıklamayabilir.
Sık sorulan sorular
NPS formülü nedir?
9–10 puan verenlerin yüzdesinden 0–6 puan verenlerin yüzdesini çıkar. Bütün geçerli yanıtlar paydada yer alır.
7–8 puan verenler hesaba girer mi?
Bu grup çıkarma işleminin iki tarafına eklenmez; ancak toplam geçerli yanıt sayısında bulunduğu için yüzdeleri etkiler.
Yüksek NPS satış artışı garantisi mi?
Hayır. Yanıt verenlerin görüşünü gösterir; müşteri davranışı, gelir ve katkı ayrı ölçülmelidir.